Thuis
Wat te doen
Artikels
De schachtbok van Sauwartan en de Midi-overschuiving

De schachtbok van Sauwartan en de Midi-overschuiving

De schachtbok van Sauwartan

Steenkoolmijn Sauwartan is een interessant overblijfsel van het industriële erfgoed van Wallonië. De Société du Bois de Saint-Ghislain, waarvan hij afhankelijk was, werd opgericht in 1791 en speelde een belangrijke rol in de steenkoolwinning in de regio.

De Europese technologische ontwikkelingen bespoedigden helaas de ondergang ervan. Het bedrijf staakte al in 1938 alle activiteiten. Sauwartan heeft de enige nog bestaande betonnen schachtbok van de Borinage.

Hij werd in 1928 gebouwd in de typische architectuur van die tijd, ter vervanging van een houten structuur. Dit element wordt in België 'belle fleur' genoemd. Het is gebouwd in gewapend beton volgens het systeem van de Franse ingenieur Freycinet. Het ondersteunt bovenaan wielen waarover de ophaalkabels lopen. Deze indrukwekkende schachtbok werd gebouwd met betonbalken die gevuld waren met bakstenen. Het gebruik van beton biedt echter een grote flexibiliteit en een snelle bouwsnelheid, wat nodig is voor de industriële ontginning. De rest van de installaties is nu een ruïne. Ze bevindt zich in een weelderige vegetatie met daarin de terril, die weer werd opgeëist door de natuur. Het gebied heeft nu een grote biologische waarde en herbergt amfibieën en vleermuizen. Het is dan ook opgenomen in het Natura 2000-netwerk.
De schachtbok van Sauwartan werd op 30 augustus 1991 opgenomen op de lijst van beschermende monumenten en landschappen, en bevindt zich momenteel op privéterrein.

De Midi-overschuiving

Een overschuiving is een geologisch fenomeen dat verwijst naar een breuk in de aardkorst. Zo'n overschuiving ontstaat door compressie, waarbij het ene rotsdeel over het andere schuift. De lengte ervan kan variëren van enkele meters tot enkele honderden kilometers.

De Midi-overschuiving is te zien in het bos van Colfontaine aan de Cerisier-steengroeve. Ze getuigt van een overschuiving van het eigen, Ardeense gesteente over het massief van Brabant en verschillende tektonische platen. Deze situatie is het resultaat van de vorming ongeveer 300 miljoen jaar geleden van een bergketen, het Variscische gebergte. De steenkoolschisten, die dateren van ongeveer 330 miljoen jaar geleden, zijn er bedekt met devoonzandsteen dat ongeveer 415 miljoen jaar oud is. Deze geologische situatie is typerend voor het zuidelijke deel van het Frans-Belgische steenkoolbekken. Op sommige plaatsen wordt carboonkalksteen van ongeveer 340 miljoen jaar oud tegen de Midi-overschuiving geduwd, zoals in de Cerisier-steengroeve, waar het in de 18de eeuw werd ontgonnen.